Een verplichte cursus voor eigenaren van risicohonden: wat zou zo’n cursus moeten leren?

De overheid wil dat eigenaren van zogenoemde risicohonden in de toekomst mogelijk een verplichte cursus volgen. Het doel daarvan is duidelijk: het aantal incidenten met honden terugdringen en ervoor zorgen dat eigenaren beter weten hoe ze met hun hond moeten omgaan.
In een radio-interview sprak ik over hoogrisicohonden, risicovol gedrag en wat eigenaren kunnen doen om problemen te voorkomen.
Beluister mijn radio-interview over hoogrisicohonden bij Omroep West → Start op min 12.
Als hondentrainer vind ik vooral één vraag interessant:
Wat moet je een eigenaar tijdens zo’n cursus daadwerkelijk leren?
Want als we alleen vertellen dat een eigenaar zijn hond moet kunnen gehoorzamen, missen we volgens mij een belangrijk deel van het probleem.
Een veilige hond begint namelijk niet alleen bij een goed getrainde hond. Het begint bij een eigenaar die zijn hond begrijpt, signalen herkent en op tijd de juiste beslissing neemt.
Wat is een risicohond?
Bij een risicohond wordt al snel gedacht aan een bepaald ras of type hond. Ras en genetische aanleg kunnen zeker invloed hebben op eigenschappen zoals kracht, waakzaamheid, jachtdrift en de manier waarop een hond reageert.
Maar een ras op zichzelf vertelt niet het hele verhaal.
Een hond wordt pas echt een risico in combinatie met zijn gedrag, de omgeving waarin hij leeft en de manier waarop zijn eigenaar met hem omgaat.
Een sterke hond die goed begeleid wordt, situaties kan verlaten en onder controle staat, is iets anders dan een hond die regelmatig uitvalt, niet terugkomt wanneer hij wordt geroepen en door zijn eigenaar niet goed gelezen wordt.
Daarom zou een cursus zich wat mij betreft niet alleen moeten richten op de hond, maar vooral op de combinatie:
hond + eigenaar + omgeving.
Een hond die bijt, komt niet altijd uit het niets
Een van de belangrijkste vaardigheden die een eigenaar moet leren, is het herkennen van spanning en ongemak bij zijn hond.
Veel mensen herkennen pas dat een hond een probleem heeft wanneer hij gromt, blaft of uitvalt. Maar daarvoor zijn vaak al subtielere signalen zichtbaar: verstijven, fixeren, wegkijken, spanning in de lichaamshouding of steeds sterker reageren op een prikkel.
Dat betekent niet dat iedere beet voorspelbaar is. Honden en situaties verschillen en incidenten kunnen onverwacht verlopen.
Maar hoe eerder een eigenaar spanning bij zijn hond herkent, hoe groter de kans dat hij een situatie kan aanpassen voordat het misgaat.
Een eigenaar moet daarom niet alleen leren hoe hij zijn hond een commando laat uitvoeren. Hij moet vooral leren kijken naar wat zijn hond vertelt.
Liefde voor je hond is niet genoeg
Veel hondenbaasjes houden ontzettend veel van hun hond. Toch kan juist daar soms een probleem ontstaan.
Omdat iemand zijn hond goed kent en vertrouwt, worden signalen soms weggewuifd.
“Hij doet niets.”
“Hij wil alleen maar spelen.”
“Hij is gewoon enthousiast.”
“Hij heeft het nog nooit gedaan.”
Maar gedrag dat vandaag nog beheersbaar lijkt, kan in een andere situatie anders uitpakken.
Een goede eigenaar hoeft daarom niet bang te zijn voor zijn hond. Hij moet zijn hond wel serieus nemen.
Dat betekent weten waar de grenzen van je hond liggen, situaties kunnen inschatten en verantwoordelijkheid nemen wanneer dat nodig is.
Hoe zou zo’n praktijkcursus eruit kunnen zien?
Als er een verplichte cursus komt, zou ik daar vooral een praktijkcursus van maken.
Niet alleen een paar uur theorie en daarna een certificaat. De eigenaar moet in de praktijk laten zien dat hij zijn hond begrijpt en veilig kan begeleiden.
Mijn voorstel zou bijvoorbeeld bestaan uit vier korte onderdelen:
1. Je hond leren lezen
Herkennen van spanning, onzekerheid, opwinding en ander gedrag voordat een situatie escaleert.
2. Contact en communicatie
Leren hoe je de aandacht van je hond krijgt, duidelijkheid geeft en grenzen stelt zonder voortdurend commando’s te geven.
3. Omgaan met praktijksituaties
Oefenen met andere honden, mensen, onverwachte prikkels en situaties waarin de eigenaar op tijd afstand moet nemen of moet ingrijpen.
4. Veiligheid en verantwoordelijkheid
Leren hoe je incidenten voorkomt en wat je moet doen wanneer er al sprake is geweest van uitval- of bijtgedrag.
De belangrijkste toets zou vervolgens niet moeten zijn of een hond perfect kan zitten of naast de eigenaar kan lopen.
De vraag moet zijn:
Kan deze eigenaar zijn eigen hond lezen en op tijd de juiste beslissing nemen?
Wat als een hond al eens heeft gebeten?
Een beet betekent niet automatisch dat een hond niet meer te trainen is. Maar een incident moet wel serieus worden genomen.
Eerst moet duidelijk worden wat er is gebeurd en waarom. Daarna kijk je hoe je herhaling voorkomt en welke training nodig is.
Dat kan betekenen dat je tijdelijk meer afstand houdt, bepaalde situaties vermijdt of bijvoorbeeld een hond op een goede manier aan een muilkorf leert wennen.
Training kan ook na een incident nog veel betekenen. Maar veiligheid staat altijd voorop.
Niet iedere hond hoeft hetzelfde te kunnen
Het doel van zo’n cursus moet wat mij betreft niet zijn dat iedere hond uiteindelijk overal los kan lopen, iedere hond moet kunnen passeren of iedere prikkel moet kunnen negeren.
Honden zijn individuen.
Het doel moet zijn dat de eigenaar weet wat zijn hond aankan, waar de risico’s liggen en hoe hij daar verantwoord mee omgaat.
Een goede hondeneigenaar heeft niet per se de hond die overal perfect luistert.
Een goede hondeneigenaar weet wat zijn hond nodig heeft en kan op tijd de juiste beslissing nemen.
Dat is wat mij betreft waar een verplichte praktijkcursus voor eigenaren van risicohonden uiteindelijk om zou moeten draaien.
Heeft jouw hond moeite met andere honden, mensen of bepaalde situaties?
Wacht dan niet tot het gedrag een serieus probleem wordt. Bij Lok Hondentraining kijken we niet alleen naar wat je hond doet, maar vooral naar waarom hij het doet en hoe jij als eigenaar op tijd kunt handelen.
Samen werken we aan duidelijkheid, communicatie, controle en het herkennen van signalen, zodat je leert om situaties beter in te schatten en je hond veilig te begeleiden.
Wil je weten wat er voor jou en je hond mogelijk is? Neem gerust contact op voor een kennismaking.